__=HISTORIA SZTUKI=__ TO ŚWIAT SZTUKI: Sztuka Manieryzmu

Manieryzm

Manieryzm – słowo to ma dziś znaczenie negatywne określenie nienaturalność i sztuczności, wymyślności w połączeniu z chęcią z wrócenia uwagi.
W XVI w. termin „maniera” zastępował nasze współczesne pojęcie stylu.
Manierą określano wszystko, co łączyło się razem wytworność, wdzięk, wyszukane formy, zwłaszcza w życiu towarzyskim.
Manieryści to osobna grupa artystów tworzących we Włoszech w latach 1520-1600 przyjętych postulatami wolnego i twórczego stosunku do natury, określających świadomie swój program artystyczny.
Manieryzm zrodził się na gruncie renesansu, towarzyszył mu jednak w swych cechach daleko odbiega od dojrzałych dzieł odrodzenia.
Zawiera elementy renesansu jak i baroku pozostając jednak zjawiskiem nieco odrębnym.
Przedstawiciele malarstwa manierystycznego z Włoch:

Madonna z Długą Szyją – Parmigianina

Uderza tu niezwykła deformacja wydłużająca postaci.
Grupa Madonny i otaczających ją osób została umieszczona tak blisko widza, że zdaje się niemal wychylać ku przodowi z płaszczyzny.
Natłoczenie figur pierwszoplanowych jest tak wielkie, że powstaje wrażenie ciasnoty podkreślone jeszcze przez artystę objęciem postaci z lewej strony.
Większy jest kontrast z planem dalszym, który został zasugerowany maleńką postacią w dolnym prawym rogu.
Madonna widziana jest od dołu, z perspektywy zwanej popularnie „żabią”, a postać na dalekim planie, niemal z lotu ptaka.
Kształty są wyszukane, gesty wytworne trochę sztuczne, afektowane.

Alegoria Miłości – Bronzina

Zwraca tu uwagę silne zabudowanie płaszczyzny wielością figur nie pozostawiono tu zupełnie wolnego tła i miejsca.
Obraz ma wymowę pesymistyczną – zza ciał Wenus i Amora wyłania się tragiczna maska starzec trzymający klepsydrę nad ich głowami – to Chronos mitologiczny symbol upływającego czasu.

Domenico Theotokopulos /1581-1641/

Cechą obrazów El Greca najbardziej to rzucająca się w oczy jest żarliwość religijnego uniesienia.
Ekstatyczność przedstawionych scen, nasyconych nie ziemskim światłem o niewiadomym źródle.
Uduchowionych przez niezwykłą wydłużających deformacji postaci.

Zwiastowanie

Występują tu charakterystyczne dla manieryzmu ujmowanie malowanej grupy od dołu przez co powstaje wrażenie, wywyższenia, górowania jej nad widzem.
Wyczuwalna przekątna dzieli obraz na pół z lewo na prawo, postaci Marii i Anioła zajmujące oba narożniki.
Tonacja jak we wszystkich dziełach El Greca jest chłodna- błękitne zielenie, fioletowe karminy, zielonawe żółcie.
Nasycające wszystko światło potraktowane jest tu jako zjawisko samo w sobie, nie jest podporządkowane bryle i prze4strzeni.
W granicach bryły El Greco zwrócił uwagę na różnicę kolorystyczne w świetle i w cieniu: tony rozbielone są w świetle a w cieniu osiągają czystość i dużą siłę nasycenia.
Dotknięcie płótna pędzlem jest lekkie, ale pozostawia wyraźny ślad, dzięki czemu powierzchnia sprawia wrażenie utkanej jednorodnym materiałem, wibruje, żyje.
Równie niezwykłe są tu układy kompozycyjne często „wielopiętrowe”, o kilku rozbudowanych ośrodkach.

XXX

Benvenuto Cellini – złotnik, rzeźbiarz /1500-1571/,
Jean Boulogne z Douai (we Włoszech pracował jako Giovanni da Bologna 1529-1608/.

Porwanie Sabinki – de Bologna

Rzeźba wykonana z marmuru.
To kłębowisko postaci: starca, mężczyzny w sile wieku i młodej kobiety skręcone spiralnie ku górze według figury serpentinata.

XXX

Manieryzm operuje zawiłymi formami, pragnie zadziwiać widza propaguje sztukę dla sztuki.
Manieryści inaczej posługiwali się kolorem.
Zestawienie barw są ostre, gwałtowne albo tez gama zawężona jest do kilku tonów pokrewnych i bardzo wyszukana.
Płaszczyzna zbudowana jest mnogością elementów.
Układy kompozycyjne zawiłe i nowatorskie.

=HISTORIA SZTUKI= TO ŚWIAT SZTUKI